Αθρόα ήταν η προσέλευση και συμμετοχή του κοινού, κυρίως του τεχνικού κόσμου, στην εσπερίδα που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη το βράδυ, στο Επιμελητήριο Λασιθίου, προκειμένου να ενημερωθεί για το Συλλογικό Σύστημα Ανακύκλωσης αποβλήτων από εκσκαφές, κατασκευές και κατεδαφίσεις (ΔΙΑΣ – Σύστημα Ανακύκλωσης ΑΕΚΚ) που συστήθηκε και λειτουργεί ήδη με έδρα τον Αγιο Νικόλαο και περιοχή αναφοράς τους Νομούς Λασιθίου και Ηρακλείου καθώς επίσης και για τη μονάδα παραλαβής, επεξεργασίας και επαναδιάθεσης προς χρήση, δομικών υλικών, η οποία λειτουργεί από την εταιρεία «Αποστολάκης Εμμ. & ΣΙΑ Ο.Ε.», στην περιοχή Κουρούνες Μεραμβέλου.

Η εκδήλωση αυτή ήλθε, όπως έγινε παραδεκτό από το ακροατήριο, να καλύψει ένα κενό που υπάρχει στην ενημέρωση τόσο των εμπλεκόμενων Υπηρεσιών της Αυτοδιοίκησης, αλλά κυρίως του επιστημονικού δυναμικού που δραστηριοποιείται στον μελετητικό και κατασκευαστικό τομέα, ιδιωτικών, δημοτικών ή δημοσίων έργων.

Στην εκδήλωση, μεταξύ άλλων, παρέστησαν και χαιρέτησαν: ο Αντιπεριφερειάρχης Εμμ. Κλώντζας εκ μέρους του Περιφερειάρχη Κρήτης, ο πρόεδρος της ΔΑΕΑΝ Εμμ. Καραβελάκης εκ μέρους του Δημάρχου Αγίου Νικολάου, η Ελένη Καργάκη εκ μέρους της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Περιφέρειας, η Νέλλη Τσαλκάνη εκ μέρους του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης και ο υπεύθυνος του Συστήματος «ΔΙΑΣ» και της Μονάδας Επεξεργασίας των ανακυκλώσιμων υλικών Μανόλης Αποστολάκης, ο οποίος και εισέπραξε τα συγχαρητήρια των εκπροσώπων των τοπικών φορέων αλλά και των επιστημόνων του Πολυτεχνείου Κρήτης που μίλησαν στην εκδήλωση, για την πρωτοβουλία του αυτή.

Ο Αντιπεριφερειάρχης Μαν. Κλώντζας είπε ότι με την έναρξη λειτουργίας του Συστήματος «ΔΙΑΣ» στον Αγιο Νικόλαο και της Μονάδας Επεξεργασίας στις Κουρούνες, δίνεται πλέον η δυνατότητα με την ανακύκλωση και μετασχηματισμό τους σε επαναχρησιμοποιούμενα υλικά, περιορίζοντας ή εξαλείφοντας την ανεξέλεγκτη απόρριψη μπαζών στην ύπαιθρο. Είναι μια φιλική προς το περιβάλλον δραστηριότητα, που θα συμβάλλει στην αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής, τόνισε.

Η κ. Καργάκη τόνισε ότι «πέραν των όσων βασικών προβλέπονται στον περιφερειακό σχεδιασμό διαχείρισης αποβλήτων που προβλέπει η Περιφέρεια, στον οποίο προβλέπεται και η λειτουργία των ΑΕΚΚ, βάσει της ισχύουσας εθνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας, η Περιφέρεια δεν έχει κάνει σημαντικά βήματα πάνω στο ζήτημα αυτό. Μπορεί να ελέγχονται τα τεχνικά έργα από τις Υπηρεσίες της Περιφέρειας και να υπάρχουν συγκεκριμένοι όροι για την αδειοδότηση διαχείρισης των αποβλήτων. Εντούτοις υπάρχει παράλληλα μεγάλη αυθαιρεσία και άγνοια τόσο από τον εμπλεκόμενο επαγγελματία αλλά και από το ευρύ κοινό στον τομέα αυτό. Πρέπει να γίνουμε πιο αυστηροί στην διάδοση και τήρηση της σχετικής νομοθεσίας. Είμαστε πάντως αποφασισμένοι να ασχοληθούμε πιο ενεργά με την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού και με την οργάνωση επιτακτικών ελέγχων στις περιοχές που εκδηλώνεται τέτοιο πρόβλημα, πριν αρχίσουν τα… πρόστιμα», τόνισε η κ. Καργάκη.

Ο κ. Καραβελάκης είπε ότι το πρόβλημα της ανακύκλωσης των αδρανών υλικών απασχολούσε από τη δεκαετία του 1990 και στην περιοχή είχε αντιμετωπιστεί ως ένα βαθμό με την διάθεσή τους σε εγκαταλειμμένα λατομεία. Με την σύσταση και λειτουργία του Συλλογικού Συστήματος Ανακύκλωσης και της Μονάδας παραλαβής και επεξεργασίας των αδρανών ακακυκλώσιμων υλικών στις Κουρούνες, καλύπτεται ένα κενό και θα πρέπει να το έχουμε και να το χρησιμοποιούμε, είπε ο κ. Καραβελάκης, υπογραμμίζοντας ως θετικό στοιχείο το γεγονός ότι η επιχείρηση αυτή τοποθετήθηκε στην «ενδοχώρα» του Δήμου (Κουρούνες), στέλνοντας ένα μήνυμα για μια πιο ισόρροπη ανάπτυξη σε όλη την έκτασή του και όχι μόνο στην παραλιακή ζώνη.

Η κ. Τσαλκάνη ανέφερε ότι ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης, είναι μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, εποπτευόμενος από το δημόσιο, και παρά το ότι ιδρύθηκε το 2001, το πρώτο Δ.Σ. ορίστηκε μόλις το 2009! Περί τους 8 μήνες, το 2015, ο ΕΟΑΝ ήταν ακέφαλος, χωρίς Δ.Σ. και δίχως Γ. Δ/ντή με αποτέλεσμα να μην λαμβάνεται καμιά απόφαση. Νέα διοίκηση διορίστηκε τον Δεκέμβριο, ακόμη όμως δεν έχει τοποθετηθεί Γ. Δ/ντής. Ο ΕΟΑΝ εγκρίνει τα συλλογικά συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης – ανακύκλωσης, τα οποία με τη σειρά τους συμβάλλονται, με τους διαχειριστές των ΑΕΚΚ δηλαδή εργολάβους ή εργολήπτες ή και τους ιδιοκτήτες των έργων, με τους συλλέκτες μεταφορείς που παίρνουν τα απόβλητα και τα μεταφέρουν στις μονάδες επεξεργασίας, καθώς επίσης τις μονάδες επεξεργασίας.

Οι καθηγητές της Σχολής Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης, κ.κ. Μιχάλης Γαλετάκης και Κων. Κομνίτσας ανέλυσαν το εθνικό και το ευρωπαϊκό πλαίσιο εναλλακτικής διαχείρισης των ανακυκλώσιμων αδρανών υλικών, παραθέτοντας και τις πρακτικές που λαμβάνουν χώρα σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Ο κ. Γαλετάκης εξήγησε ότι απαιτούνται εκδηλώσεις, όπως η προχθεσινή, γιατί αυξάνεται έτσι η ευαισθητοποίηση και γνώση του κόσμου αφού ως κοινωνία είμαστε ακόμη σε αρχικό στάδιο στον τομέα αυτό. Απαιτείται χρόνος για μετάβαση από τη γραμμική στην κυκλική οικονομία και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα κάνουν στροφή προς την κατεύθυνση αυτή, ενσωματώνοντας όλο και περισσότερο στη διδαχή και στις πρακτικές τους ό,τι ονομάζουμε βιώσιμη ανάπτυξη, που από τα λόγια πρέπει κάποτε και στη χώρα μας να περάσει στην πράξη, τόνισε. Ο καθηγητές ανέλυσε την πρακτική ανακύκλωσης και επανάχρησης των απόβλητων δομικών υλικών που ακολουθείται σήμερα, παρουσιάζοντας την πρόοδο στην διεθνή πρακτική, ιδιαίτερα στις βόρειες χώρες που δεν έχουν τη δυνατότητα να παράγουν ορυκτά αδρανή υλικά με την άνεση που έχουν οι νότιες χώρες, όπως και η Ελλάδα, που διαθέτουν πληθώρα ασβεστόλιθου κλπ.

Η δραματική πτώση της οικοδομικής δραστηριότητας έχει μειώσει αντίστοιχα τις παραγόμενες ποσότητες των υλικών κατεδαφίσεων κλπ. υλικών που θα μπορούσαν να ανακυκλωθούν. Αναφέρθηκε επίσης στις τεχνικές που εφαρμόζονται στη διαχείριση και επεξεργασία των αποβλήτων αυτών, με πρώτο στόχο πάντα την ελαχιστοποίηση παραγωγής τέτοιων αποβλήτων. Παρέθεσε αναλυτικά τα είδη των δομικών αποβλήτων και τις χρήσεις τους μέσα από την ανακύκλωση, αναλύοντας την επιχειρηματική δραστηριότητα που σχετίζεται με τον τομέα αυτόν, τα εμπόδια και τις προκλήσεις στο χώρο αυτό. «Εμπόδιο» για την Ελλάδα είναι ότι εδώ διαθέτουμε άφθονα ασβεστολιθικά αδρανή υλικά και ως πρωτογενή υλικά είναι φθηνά στην παραγωγή τους και δρουν ανταγωνιστικά προς τα όποια ανακυκλώσιμα παραχθούν, λειτουργώντας ως αντικίνητρο για τη διαδικασία την ανακύκλωση και επανάχρησή τους. Η Ε.Ε. και διεθνώς προσανατολίζεται διαρκώς και περισσότερο σε πολιτικές βάσει των αρχών της βιώσιμης ανάπτυξης, που θέλουν την ελαχιστοποίηση πρώτων υλών που χαρακτηρίζονται ως μη ανανεώσιμες (ορυκτές) και να προσανατολιστούμε στην επαναχρησιμοποίηση των υλικών που έχουμε ήδη στα χέρια μας. Επίσης, οι πολίτες ευαισθητοποιούνται όλο και περισσότερο ζητώντας να αγοράσουν «πράσινα» υλικά, με οικολογική ετικέτα και τέτοια είναι και τα ανακυκλώσιμα οικοδομικά υλικά.

Ο κ. Κομνίτσας παρουσίασε αντίστοιχες μονάδες συλλογής και επεξεργασίας ανακυκλώσιμων αποβλήτων από τεχνικά έργα, σημειώνοντας ότι η οικονομική κρίση και πτώση της οικοδομικής δραστηριότητας στη χώρα έχει οδηγήσει σε υπολειτουργία των μονάδων, προκαλώντας πρόβλημα βιωσιμότητας, αυτών σε όλη τη χώρα. Τόνισε ότι η Ε.Ε. συνεχίζει και χρηματοδοτεί την ερευνητικών έργων που ενέχουν το στοιχείο της καινοτομίας και μάλιστα ανέφερε. Μια προκήρυξη έληξε πριν λίγες μέρες και αφορά νέες τεχνολογίες και στρατηγικές για την ανάπτυξη προκατασκευασμένων στοιχείων από την επανάχρηση τέτοιων υλικών, με επιχορηγήσεις μεγάλων χρηματικών ποσών – τάση που θα συνεχιστεί και τα επόμενα δύο χρόνια, εκτιμά ο καθηγητής του Πολυτεχνείου.

Η δρ του Πολυτεχνείου Κρήτης Δήμητρα Ζαχαράκη παρουσίασε τις τεχνικές και πρακτικές σε ερευνητικό και εφαρμοστικό επίπεδο, αξιοποίησης των υλικών που λαμβάνονται από ανακύκλωση οικοδομικών υλικών, για να κατασκευαστούν νέα ποιοτικά και ανθεκτικά οικοδομικά υλικά, περιγράφοντας τη διαμόρφωση προοδευτικά μιας «εναλλακτικής αγοράς» τέτοιων υλικών που μπορούν να ανταγωνιστούν τα πρωτογενή υλικά που χρησιμοποιούνται στον κατασκευαστικό τομέα, έστω και αν η τιμή τους μπορεί να είναι κατά τι ακριβότερη.

Από τις παρεμβάσεις και ερωτήσεις που τέθηκαν στη διάρκεια της συζήτησης που ακολούθησε, τέθηκε επιτακτικά το ζήτημα της υποχρέωσης του κράτους κατ’ αρχήν, των εμπλεκόμενων κρατικών φορέων και Υπηρεσιών, του Τεχνικού Επιμελητηρίου κλπ. να προβούν άμεσα στην ενημέρωση των διοικητικών Υπηρεσιών, που καλούνται να εφαρμόσουν το νέο θεσμικό πλαίσιο, καθώς και τον τεχνικό κόσμο (μηχανικούς, εργολάβους, κατασκευαστές, μεταφορείς κλπ.), γιατί διαπιστώνονται πολλά κενά και καθυστερήσεις στην υλοποίηση του σχετικού νομικού πλαισίου.

ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ